Чăваш таврапӗлӳҫисен пӗрлӗхӗ

Союз чувашских краеведов

Чăвашла Русский

К 90-летию Урмарского района

10.03.2017 13:02
К 90-летию Урмарского района

В 2017 году исполняется 90 лет Урмарскому району и 70 лет п. Урмары. На днях вышли новые книги Татьяны Дорофеевой-Миро, посвященные родному краю.

Книга «Истоками края родного» рассказывает о вокзале в п. Урмары – старом и новом, улице Ленина, что и где было расположено раньше, что находится сейчас, делится воспоминаниями о Заводской улице, мебельной фабрике, об отделе культуры администрации Урмарского района, о доме культуры и многом другом из истории района. В книге собраны очерки о ветеранах Великой Отечественной войны 1941–1945 годов, тружениках тыла и многих других.

В книге «Край любимый, край Урмарский» рассказывается об улицах п. Урмары, о селах, людях и реках Урмарского района. Всё изложено стихами, по воспоминаниям старожилов.

Урмарский район Чувашской Республики

"Истоки" клуб 5 ҫулта!

09.03.2017 08:22
"Истоки" клуб 5 ҫулта!

Кӑҫалхи пуш уйӑхӗнче Чӑваш Республикин наци вулавӑшӗн хӳттинче ӗҫлекен "Истоки" кунҫулпа йӑх-несӗл тӗпчев клубӗ пилӗк ҫул тултарать.

Туссем, сире пурне те клубӑн пилӗк ҫулхи юбилейне халалланӑ пухӑва йыхравлатпӑр.Вӑл Чӑваш Республикин наци вулавӑшӗнче Шупашкар хули, Ленин проспекчӗ, 15 адреспа пуш уйӑхӗн 18-мӗшӗнче, шӑматкун, кӑнтӑрлахи 11:00 сехетре пуҫланать.

Палӑртнӑ пухӑвӑн кун йӗркинче - клубри хастар пайташсене чысласси, пухӑва хутшӑнма чӗннӗ Чӑваш Республикин наци вулавӑшӗн, Кунҫул архивӗн, Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институчӗн ӗҫтешӗсен салам сӑмахӗсем, кунтах йӑх-несӗл, тӑван ен культурипе кунҫулне тӗпчессипе ҫыхӑннӑ ыйтусене сӳтсе явӑпӑр, пӗр-пӗрин шухӑшӗсемпе, тӗпчев меслетлӗхӗсемпе паллашӑпӑр, ҫамрӑк тата пулас чӑваш ӑсчахӗсене кирлӗ канаш парӑпӑр.

Хапӑл тӑватпӑр! Килсемӗрех.

Йӗркелӳҫи - Чӑваш енри йӑх-несӗл тӗпчев центрӗ

©Ирӗклӗх

Поэтический мир Порфирия Афанасьева

06.03.2017 13:15
Поэтический мир Порфирия Афанасьева

13 марта в Национальной библиотеке Чувашской Республики состоится литературно-поэтический вечер «Сӑмах ӑсти – Порфирий Афанасьев», посвященный 75-летию народного поэта Чувашии.

Порфирий Васильевич Афанасьев родился в д. Новое Ильмово (Çĕнĕ Йӗлмел) Первомайского района (ныне Черемшанский район) Республики Татарстан, окончил Казанский государственный педагогический институт, Высшую партийную школу при ЦК КПСС (Москва). Трудовую деятельность начал в 1959 г. литературным сотрудником газеты «Хĕрлĕ ялав» (Красное знамя), издававшейся в г. Казань.

Сборники его стихотворений «Хуркайăк çулĕ» (Клин журавлиный), «Хĕвел хапхи» (Солнечные ворота), «Çарǎмсан кěввисем» (Черемшанские напевы), «Тав» (Благодарение), «Корни», «Родники под Ильмами», «Пурăнатăп Атăл хĕрринче» (Живу на Волге), «Юрату çĕршывĕ» (Земля любви), «Каҫхи кӑвайт» (Вечерний костер), биобиблиографический справочник «Писатели Чувашии» и другие пользуются популярностью среди читателей.

Большое внимание Порфирий Афанасьев уделяет и переводческой деятельности. Благодаря его стараниям произведения В. Шекспира, М. Шолохова, Ф. Достоевского, Л. Леонова, В. Распутина, произведения татарских писателей Г. Тукая, Х. Такташа, Р. Хариса, Р. Файзуллина и др. зазвучали на чувашском языке. Являясь членом библейской переводческой комиссии, участвовал в переводе на чувашский язык основной части Ветхого Завета. Его произведения тоже переведены на многие языки мира. В 1983 г. в Чувашском государственном академическом драматическом театре им. К.В. Иванова был поставлен спектакль по трагедии в стихах П. Афанасьева «Именем твоим». За плодотворную литературно-общественную работу Порфирий Васильевич удостоился многих государственных и общественных наград.

На предстоящем вечере в адрес любимого поэта прозвучат тёплые слова поздравлений, благодарностей за неоценимый вклад в развитие чувашской литературы и культуры, сохранение богатого духовного наследия чувашского народа.

Приглашаем на наш праздник всех почитателей творчества Порфирия Афанасьева и просто ценителей высокой поэзии 13 марта в 15.00 часов (актовый зал, 1 этаж).

Пулни, пурри тата пуласси пирĕн алăра!

02.03.2017 08:32
Пулни, пурри тата пуласси пирĕн алăра!

Нарăс уйăхĕн 28-мĕшĕнче Шупашкарти филармони залне Чăваш Енри ял-хуласенчи культура учрежденийĕсенче тимлекенсем пуçтарăнчĕç. Чăваш Республикин Культура, национальнăçсен ĕçĕсен тата архив ĕçĕн министерстви пĕлтĕрхи ĕç-хĕле пĕтĕмлетрĕ, кăçал валли çул-йĕр палăртрĕ.

Министерствăн анлă ларăвне культурăпа ÿнер искусствинче, клубсемпе вулавăшсенче, архивсенче тата туризм енĕпе тăрăшакансем, кино ÿкерекенсем, обществăлла организацисен пайташĕсем хутшăнчĕç.

Чăваш наци конгресĕн президенчĕн пĕрремĕш çумĕ Валерий Клементьев, «Чăваш ялĕ» комитет председателĕ, Чӑваш таврапӗлӳҫисен пӗрлӗхӗн председатель ҫумӗ Эдуард Бахмисов тата конгрессăн ытти хастарĕсем ларура пулчĕç. ЧНК ал-ĕç ăстисен ассоциацийĕн председателĕ Зинаида Воронова ытти культура учрежденийĕсемпе пĕрле фойере курав йĕркелерĕ.

Чăваш Республикин Патшалăх Канашĕн председателĕ Валерий Филимонов культура ĕçченĕсене саламланă май, пĕтĕм пулни (архив пирки), пурри (тĕрлĕ конфесси туслă пурăнни) тата пуласси (çитĕнекен ăслă ăру) вĕсен аллинче пулнине палăртрĕ.

Чăваш Республикин Культура, национальнăçсен ĕçĕсен тата архив ĕçĕн министрĕ Константин Яковлев 2016-мĕш çулта культура енĕпе тунă çитĕнÿсем çинчен пухăннисем умĕнче тĕплĕн каласа пачĕ. Чăн та, Кино çулталăкĕнче Чăваш Енре курăмлă та пĕлтерĕшлĕ ĕçсем чылай тунă. Вĕсенчен чи чи хакли – çĕнĕрен патшалăх шайĕнче Чăваш киноне чĕртсе тăратни.

-Чăваш кино ĕçченĕсем паллă культура тата ÿнер ĕçченĕсем, халăхăн мухтавлă ывăл-хĕрĕсем çинчен çитес ăру валли фильмсем ÿкермелле,- палăртрĕ Константин Геннадиевич.

Пĕлтĕр Чăваш Енре пурăнакан халăхсен съездне ирттерни, Халăхсен Ассамблейине туса хуни те пирĕншĕн питĕ пысăк пулăм пулнине каларĕ Культура министрĕ.

Кăçал «Раççей çăлкуçĕсем» халăх пултарулăхĕн фестивалĕ тата та анлă иртмелле. Уява пин ачаран тăракан Раççей пĕрлештернĕ хорĕ килмелле.

- Республика Кунĕ тĕлне Чăваш Енре те çакнашкал хор йĕркелесе çитерес тĕллев лартрăмăр, - пĕлтерчĕ Культура министрĕ.

Чăваш тĕррин музейĕнче «Кĕмĕл кĕлет» курав йĕркелени, çĕнĕ культура учрежденийĕсем уçни, чылай çурта тĕпрен юсани тата ытти çитĕнÿсем çинче те чарăнса тăчĕ вăл.Çак ырă ĕçсем пĕтĕмпех республика ертÿлĕхĕ юлашки çулсенче культура çине уйрăмах тимлĕх уйăрнипе çыхăннине каларĕ министр.

Унăн докладне сÿтсе явса пĕтĕмлетме Чăваш Ен халăхĕсен Ассамблейин ертÿçи Лев Кураков, республикăри Общество палатин председателĕ Алексей Судленков, культура ĕçченĕсен профсоюзĕн ертÿçи Светлана Демидова, вырăнти хăй тытăмлăх Канашĕн ĕç тăвакан директорĕ Станислав Николаев, искусствоведени докторĕ Михаил Кондратьев хутшăнчĕç.

Коллегин анлă ларăвне хастар хутшăннисене тав тунă май, Константин Геннадиевич уйрăмах палăрнисене Хисеп Хучĕсемпе чысларĕ. Вĕсен шутĕнче Чăваш наци конгресĕн президенчĕн грантсемпе ĕçлекен пулăшуçи Елена Светлая та пулчĕ. Конгресс пайташĕсем Елена Владимировнăна çак ятпа чунтан саламлаççĕ.

Зоя Яковлева, ЧНК пресс-службин ертÿçи

Чăваш кинематографисчĕсен пĕрлешĕвĕн пухăвĕ иртрĕ

02.03.2017 08:29
Чăваш кинематографисчĕсен пĕрлешĕвĕн пухăвĕ иртрĕ

Кун йĕркинче чылай ыйту пăхса тухрĕç. Пĕрремĕш ыйтупа Союз председателĕ Олег Михайлович Цыпленков калаçрĕ. Пĕрлешĕвĕн правленийĕнче шутланакан хăш-пĕрисем ĕçе хастарах хутшăнманнине пула вĕсен вырăнне ку Союзра тăракан Николай Сахаровпа Юрий Спиридонова суйларĕç. Вĕсем правлени ĕçне тивĕçлĕн хутшăнса пырасса шаннине каларĕ Олег Михайлович.

Çитес кĕркунне чăвашсен "Асам" кинофестивальне виççĕмĕш хут йĕркелемелле. Фестивале анлăлатас шутпа ку хутĕнче чăваш кинематографисчĕсен кăна мар, тĕрĕк халăхĕсен фильмĕсене те йышăнасси пирки калаçрĕç пĕрлешĕвĕн пайташĕсем.

Ку енĕпе Чăваш Республикин Культура, национальноçсен ĕçĕсен тата архив ĕçĕн министерстви пĕлтĕрхи пекех ăнланса пулăшасса шанаççĕ чăваш киноне ÿкерекенсем. Пухăва пуçтарăннисем виççĕмĕш "Асам" фестивале ирттерме жюри тата йĕркелÿ комитетне суйласа хăварчĕç .

Чăваш кинематографисчĕсен пĕрлешĕвĕн пайташĕсене Олег Цыпленков çĕнĕрен йĕркеленнĕ Чăвашкино патшалăх организацийĕ мĕнле ĕçлесе кайни пирки кĕскен каласа пачĕ. Пĕрлешÿре тăракансене пурне те çак ĕçрен аяккине юлмасса шаннине пĕлтерчĕ.

Нарăс уйăхĕн 24-мĕшĕнче республикăра кинематографистсен пĕрлешĕвне йĕркеленĕренпе виçĕ çул çитрĕ. Çак кĕске тапхăрта Союз курăмлă та усăллă ĕç чылай турĕ темелле.

Килес çул Чăваш Енре пĕрремĕш хут кино ÿкерме пуçланă паллă çынсем - Иаким Максимов-Кошкинский тата Тани Юн çуралнăранпа çавра çулсем çитеççĕ. Вĕсен вилĕмсĕр ятне упраса хăварас тĕллевпе Шупашкарта палăк, Етĕрне районĕнче асăну хăми уçасси пирки те хĕрÿ калаçрĕç Союз пайташĕсем.

Зоя Яковлева, ЧНК пресс-службин ертÿçи

От Чорабатора до Пушкина

02.03.2017 08:18
От Чорабатора до Пушкина

Глава администрации Вурман-Сюктерского сельского поселения Чебоксарского района Чувашии Олег Ерманов провел своеобразный родиноведческий мозговой штурм, собрав 1 марта 2017 года за «круглым столом» краеведов края.

Начальник отдела культуры и туризма районной администрации Маргарита Павлова рассказала собравшимся о планах района по развитию туризма и подробно поинтересовалась культурно-историческими объектами всех 16 деревень поселения. Затем началось знакомство с предполагаемыми внутренними экскурсионно-туристическими маршрутами и их обсуждение. Из нескольких предложенных вариантов пока остановились на исторической тропе, которая пролегает от дуба в Шобашкаркасах к горе Чорабатора на Волге, а оттуда через Адылъялы ведет на «Чемень карди» у Малого Сундыря.

С планом работы Центра краеведения и туризма ознакомил председатель Союза чувашских краеведов Сергей Сорокин. В бурном обсуждении вопросов участвовали Вячеслав Спиридонов из Онгапоси, Виталий Кудряшов из Питикасов, Владислав Эльмен из Малого Сундыря и другие активисты. Своими соображениями поделился ветеран чувашского краеведения Виталий Станьял.

Теперь предстоит упорная работа над детальной разработкой маршрута. Шобашкаркасинцам предстоит изучить историю предводителя народного ополчения князя Бурттаса (ХVI век) и реконструировать картину «смутного времени», восстановить дуб полководца Минина. Адылъялцам история Чорабатора (ХII век) известна, они здесь традиционно проводили «Шыв поххи» с ритуалом поминания защитников родной земли. В последние годы здесь проводились слеты педагогов-туристов. Теперь предстоит благоустроить этот исторический уголок и придать церемонии привлекательный колорит.

А в «Чемень карди» у Сергея Сорокина строительные и восстановительные работы идут полным ходом. Здесь скоро откроется музей, где будут собраны материалы от Чорабатора до Бичурина и Пушкина, посещавших Старый Стан (нынешний Малый Сундырь) в ХIХ веке.

Вурман-сюктерцы надеются, что их маршруты со временем впишутся в общероссийский список объектов туризма.

Нелли Пальмова

Çăварни- çăвар тулли икерчи

01.03.2017 09:51
Çăварни- çăвар тулли икерчи

Февралĕн 25-мĕшĕнче Вăрман-Çĕктер ял тăрăхĕнче Станъял ялĕнчи "Чемен картишĕн" этнопаркĕнче хĕле пĕрремĕш хут ăсатрĕç.

Уява ял тăрăхĕнчи 16 ялтан 14 ял хастарĕсем хутшăнчĕç. Кашни ял çăварни карчăкки туса хатĕрлерĕç, кил-картишĕсене юртан тасатса хурансем çакса ячĕç, сĕтелсем çине тĕрлĕрен икерчĕсем, апат-çимĕç хатĕрлерĕç. Атăлъялтан уява 20 ытла çын хутшăнчĕ. Лилия Матюшкинăпа Ирина Перлова çĕрулми шуратса хуранта шаркку пĕçерчĕç, Людмила Семенова чей вĕретрĕ. Тамара Шаплина вара хăнасене кăмпа икерчипе сăйларĕ, Алевтина Романова вара "кĕлчечек" икерчĕ хатĕрленĕ... Салапайкассисен хуранĕнчи пăтта Надежда Морозова пĕçерчĕ. Кипечкассисен сĕтелĕ çинче вара икерчĕллĕ саспаллисемпе хăйсен ял ятне те çырса хунă, сĕтелĕ те тулли. Хорнсорсем хăйсен ялне сăнлакан ÿкерчĕк, тĕрлĕрен икерчĕ-çимĕç хатĕрленĕ. Пур çĕрте те сĕтелсем тулли. Ачасем икĕ мăн тăвайккинчен çунашкасемпе, ватрушкăпа ярăнаççĕ. Уявра ачасемпе аслисене вара Шупашкаркасси ял старости Роза Бычкова хыçлă çуналлă лашапа, Вăрманкассинчи Юрий Степановпа Хорнсорти Андрей Маринов юр çунасемпе (снегоход) ярăнтарчĕç. Юрий Плотников вара 3 пĕчĕк çунана пĕкĕлесе шăнкăрав çакнă, илемлĕ хăйусемпе хăмпăсем çыхса илемлетнĕ. Пĕтĕмпе уява 300 ытла çын хутшăнчĕ.

Уяв программине Шупашкаркассинчи клуб ертÿçи Любовь Ивановăпа Çÿлтикасси клуб ертÿçи Светлана Мартьянова ертсе пычĕç. Чи малтанах сцена çинчен уяв ячĕпе саламласа: Вăрман-Çĕктер ял тăрăх пуçлăхĕ Олег Ерманов, райадминистрацин культурăпа туризм пайĕн пуçлăхĕ Маргарита Павлова, Шупашкар район депутачĕ Николай Хорасев, ЧР таврапĕлÿçĕсен ертÿçи Сергей Сорокин, ЧНК пайташĕ Эдуард Бахмисов, истори наукисен кандидачĕ, доктор Анатолий Иванов, "Сувар" пĕрлĕхĕн йăла-йĕрке пайĕн ертÿçи Григорий Сархан, ЧР культурăн тава тивĕçлĕ ĕçченĕ, К.В. Иванов ячĕпе хисепленекен историпе-культурăн тĕпчев институчĕн директорĕн çумĕ Владимир Алмантай тата жюри членĕсем: ЧР халăх пултарулăхĕн Тĕп тытăмĕн пай пуçлăхĕ Светлана Тяхлешова, ЧР халăх пултарулăхĕн Тĕп тытăмĕн методисчĕ Григорий Федоров сăмах каларĕç. Маргарита Павлова Вăрман-Çĕктерсен яланхи хастарлăхне палăртса, Çÿлтикассинчи "Палан" пултарулăх ушкăнĕн ертÿçине Владимир Мартьянова ЧР Патшалăх Канашĕн Хисеп грамотине парса чысларĕ. Ертÿçĕсем çăварни эрнин кашни кунне хак парчĕç.

Чи малтанах ачасем тупăшмалла тенĕ пек тăвайккисенчен ярăнса анчĕç. Çĕнĕ çамрăк мăшăр- Малти Ункăпуçĕнчи Павелпа Надежда Кольцовсем те çунашкапа тăвайкки якатрĕç. Тĕрлĕрен вăйăсемсĕр çăварни те çăварни мар. Куçсене çыхса чугун куршаксене ухватпа çĕклесе илмелли вăйăра: Хыркассинчи Светлана Семенова, Атăлъялти Тамара Шаплина, Малти Ункăпуçĕнчи Тамара Шатаева маттур пулчĕç. Михĕпе 4-шер çын тăрса сикессипе- Çÿлтикассинчи Виктор Ерманов ертсе пыракан команда мала тухрĕ. Кĕрÿсем хунямасене çунашкапа ярăнтарассипе вара Малти Ункăпуçĕнчи Вячеслав Спиридонова çитекенни пулмарĕ. Виççĕн пĕр харăс, пĕр пысăк йĕлтĕр çине тăрса 2-шер ял командисем тупăшрĕç. Хальхинче вăйа Любовь Иванова хăй те хутшăнса Питикассисене мала кăларчĕ. Çапах та вĕрен туртас енĕпе Атăлъялсене çитекеннисем пулмарĕç.

Сцена çине уяв концерчĕпе: Шупашкаркассинчи Леонид Захаров ертсе пыракан "Шурăмпуç", Çÿлтикассинчи Владимир Мартьянов ертсе пыракан "Палан", Çĕктерти Николай Семенов ертсе пыракан "Лейся песня", Чантăрти Вячеслав Вахтеркин ертсе пыракан "Пилеш", Малти Ункăпуçĕнчи Родион Долгов ертсе пыракан "Ункă шевлисем", Шомикри (Муркаш районĕ) Кирилл Мочалов ертсе пыракан "Кинер"пе Атăлъялĕнчи Кристина Семенова ертсе пыракан "Атăл хумĕсем" тата Шарпашри Людмила Моисеева ертсе пыракан "Мерчен" пултарулăх ушкăнĕсем пулчĕç. Чантăрти клуб ертÿçи Вера Иванова, клуб 35 çул тултарнă çĕре хутшăннă çынсене тав хучĕсем парса чысларĕ.

Часах уява Виталий Станъялпа Елена Османова эстрада çăлтăрĕ килсе çитрĕç. Вĕсем Хĕрлĕ Чутай районĕнче те çăварни уявне тĕплĕн уявлани çинчен каласа кăтартрĕç.

Жюри членĕсем 14 ялăн кил-картишне çитсе, тĕрлĕрен икерчĕ пахалăхне тĕрĕслерĕç, çăварни валли хатĕрленĕ кĕлеткесене хак пачĕç, тĕрлĕ номинацире палăртрĕç. Çĕнтерÿçĕсемпе номинаци илнĕ ялсем парнесемпе грамотăсене тивĕçрĕç. Ачасем те парнесĕр юлмарĕç.

Юлашкинчен 1-мĕш çăварни карчăккин кĕлеткине Станъял ял Канашĕн ертÿçи Владислав Эльмень тивертрĕ. Унтан хĕле ăсатса, малашлăха шанса пĕр çĕре пухнă ытти кĕлеткесене те çулăм хыптарчĕç. Тепĕр кунне çăварни уявĕ Атăлъялти пĕве хĕрринче те шавлă иртрĕ. Сивĕ хĕле ăсатнă хыççăн, çуркунне- юр ирĕлсе, шавласа çырма тăрăх юхасса кĕтеççĕ ял çыннисем. Николай Смирнов, Атăлъял

Фотосемпе сайтӑн "Сӑнсем" пайӗнче паллашма пулать.

Новое издание – для ценителей чувашской кухни

28.02.2017 17:05
Новое издание – для ценителей чувашской кухни

У чувашей, как и у каждого народа, имеется определенный набор пищевых продуктов, тесно связанных с особенностями природы и хозяйства. В недавно выпущенную Чувашским книжным издательством книгу «Блюда чувашской кухни. Чăваш апат-çимĕçĕ» наряду с рецептами исконно чувашских кушаний, выдержавших испытание временем, включены рецепты современной кухни, а также блюда, заимствованные у соседних народов, которые длительное время готовят чуваши. Авторы-составители издания – З.Л. Антипова, В.Н. Алексеев, художники – В.Н. Гончаров, С.А. Бритвина, фотографии М.А. Костарева. Книга издана тиражом 1500 экземпляров.

Как отмечено в издании, чувашская кухня и трапеза представляют собой один из вариантов модели питания Волго-Уральской историко-этнографической области. Основу хозяйственной деятельности этого народа издавна составляло земледелие, в качестве подсобного следует назвать овощеводство и в меньшей степени садоводство. Соответственно основные исходные продукты были растительного происхождения. На характере питания сказывалось соотношение отраслей традиционного хозяйства, которое у разных этнотерриториальных групп имело некоторые признаки отличия в зависимости от природных и экономических условий.

В лесостепной зоне удельный вес продуктов животноводства был выше. В традиционной пище находило отражение наличие промыслов, прежде всего охоты, рыболовства, бортничества-пчеловодства.

На современном этапе национальная кухня чувашей обогатилась новыми блюдами. Использование местных продуктов в оригинальных сочетаниях и пропорциях, применение свойственных для данной местности добавок и приправ позволяют занять современной чувашской кухне свое прочное место среди огромного разнообразия традиционных и экзотических кушаний.

Чувашское книжное издательство

Поздравляем с присвоением почетного звания

28.02.2017 14:34
Поздравляем  с присвоением почетного звания

Союз чувашских краеведов сердечно поздравляет заведующую сектором ретроспективной библиографии отдела национальной литературы и библиографии Национальной библиотеки, почетного краеведа Степанову Розу Васильевну и хормейстера Синьяльского Дома творчества Синьяльского сельского поселения муниципального бюджетного учреждения «Централизованная клубная система» Чебоксарского района Чувашской Республики, народного академика Яковлеву Земфиру Кузьминичну с присвоением почетного звания "Заслуженный работник культуры Чувашской Республики" за заслуги в области культуры и многолетнюю плодотворную работу. (Указ № 18 от 24 февраля 2017 г. О награждении государственными наградами Чувашской Республики)

От всей души желаем нашим исследователям родного края доброго здоровья, большого человеческого счастья и благополучия, новых творческих открытий и профессиональных побед!

Идет лето по Орбашке

27.02.2017 08:41
Идет лето по Орбашке

Издали это веселое сборище людей от мала до велика, кошек-собачек, коров и коней можно было бы принять не то за цыганский табор, не то за Красночетайскую ярмарку. Но это — чувашский традиционный праздник Ҫӑварни (Масленица), прощание с зимой и встреча долгожданного летнего солнцеворота. Его в Испуханском поселении организовали Кумаркинские энтузиасты.

Сейчас в городах и районах Масленицу проводят аккуратно, и повсюду они проходят по утвержденным в отделах культуры сценариям. У кумаркинцев программу утверждать некому — здесь нет ни клуба, ни библиотеки, ни школы, ни начального класса, потому сценарий оригинальный, народный, творческий. Зачинщиком таких праздников — будь то встреча Нового года, Сурхури или Нартуган — являются почетный краевед республики Людмила Яковлева и ее подруга Галина Хораськина. На их зов сельчане откликаются с большим вдохновением. 25 февраля 2017 года они дружно организовали большущий масленичный хоровод, искрящийся четайскими колкими частушками, и в один момент, вглядываясь на арестантские холмики у речки Орбашки, под зачин 84-летней певуньи Марфы Селивановой стройным хором спели песню пугачевских времен.

Кумаркинский праздник Ҫӑварни примечателен тем, что весь ритуал выдержан в народном духе: сельчане под бубенцами катали молодоженов и девушек, возили на санках детей, вместо кулачного боя показали собачий бой, потом с поклоном проводили Деда Мороза и Снегурочку, а хворь и нечисть прогнали метлой и сожгли вместе со старухой Вупӑр карчӑк. Дорогу лету девицы-красавицы и удальцы-молодцы указали чистой водой из незамерзающего родника Мундюша, и теперь оно идет к деревне по их любимой речке Орбашке под песенно-праздничный зов.

Как всегда по традиции, кумаркинцы тут же у пузатого самовара подвели итоги. Ценными подарками отметила своих земляков член президиума Чувашского национального конгресса певица Елена Османова. Специально приехавший на праздник председатель Центрального совета чувашских старейшин Виталий Станьял вручил Людмиле Яковлевой и Владимиру Никитину удостоверения «Почетный краевед».

Нелли Пальмова

Страницăсем: 1 ... 23, 24, 25, 26, 27, [28], 29, 30, 31, 32, 33, ... 49